Người Mới Nhất Phòng

Ngày thứ ba đi làm, tôi còn chưa nhớ hết tên đồng nghiệp. Buổi grooming đầu tiên tôi ngồi nghe là chính, vì đang mù mờ đủ thứ về hệ thống. Rồi có một item “liên quan tới AI” được đưa lên bàn.

Ý tưởng ban đầu nghe rất hợp lý: làm một chatbot AI gắn vào UI cũ, giúp người dùng thao tác nhanh hơn. An toàn, kiểu giải pháp ai cũng gật đầu được ngay.

Tôi giơ tay, đề xuất một hướng khác hẳn: bỏ luôn tư duy “chatbot hỗ trợ UI cũ”, để agent làm trung tâm — người dùng chủ yếu nói chuyện với agent, UI chỉ còn để nhìn, để quen mắt, để có chỗ bám víu trong lúc học cách làm việc kiểu mới. Không phải nơi bấm nút nữa. Coi như đang tập dượt trước cho làn sóng sản phẩm agentic sắp tới.

Cả phòng gật đầu với ý tưởng gần như ngay. Bàn tới làm thế nào thì im, vì chẳng ai trong team dev từng đụng AI systems thật sự.

Bước ra khỏi phòng họp là tôi ôm lấy bàn phím ngay. Ngồi với Claude Code, cắm đầu một tiếng là hết veo quota 5 giờ. Buổi tối làm thêm một lần nữa, lại hết quota. Sáng hôm sau, trong daily, tôi tự hào mang ra một bản PoC demo. Cả team như đều biến thành nhân vật Anime, mắt to lên 10%. Họ bất ngờ, bất ngờ về ý tưởng có thể hiện thực hoá và struct lại suy nghĩ của cả team. Bất ngờ hơn là tốc độ ship của tôi quá đỗi khó tưởng tượng và khả năng có thể hoàn thành trong deadline được đưa lên hẳn một level. Tương lai của KPI quý này dường như sáng thêm 1 tone.

Tôi hay nghĩ về chuyện này đúng như cái tôi viết trong bài trước, AI là Máy Hơi Nước của Thế Kỷ 21: cái siết chặt việc làm phần mềm bây giờ không còn là số giờ ngồi gõ code nữa. Tôi không thắng vì code giỏi hơn ai trong phòng — tôi thắng vì từ lúc có ý tưởng tới lúc có thứ chạy được, tôi chỉ tốn một đêm và hai lần cháy quota, còn nhịp phản ứng bình thường của cả team tính bằng sprint.

Nhưng tốc độ chỉ là một nửa chuyện. Nửa còn lại: tại sao không ai khác nghĩ ra hướng này trước tôi, dù họ giỏi hơn tôi cả chục bậc về kỹ thuật?

Vì họ có thứ để mất, tôi thì không. “Cách team vẫn làm” là công sức người cũ đã đổ vào, đề xuất đập nó đi là đặt cả uy tín lên bàn cược. Tôi mới vào ba ngày, uy tín bằng 0, cũng chẳng có gì phải giữ. Ngay cả cái rủi ro lớn nhất của tôi — đang thử việc mà dám đề xuất hướng chính team còn chưa rành — hoá ra lại là thứ tự do không ai khác có được.

Vốn dĩ thử việc chỉ để coi có chạy kịp deadline hay không. Tôi vô tình đổi luôn đề bài, thành có biến được ý tưởng thành thứ chạy thật hay không. Sprint planning hôm đó, item được giao thẳng cho tôi làm flagship. Không phải vì ai thương người mới, mà vì cái demo tối hôm trước đã tự nói thay tôi rồi.

Nhưng đây không phải chuyện cổ tích có hậu. Tôi vừa tự tay giao cho mình một flagship item, trong đúng cái team không ai đỡ được nếu mảng AI này trục trặc, để bị đánh giá bằng chính kết quả đó với vốn liếng ba ngày kinh nghiệm. Bản demo tối hôm đó còn cách bản chạy production một trời một vực. Nếu hướng agent-first này không ăn như tôi tưởng, sẽ chẳng có ai đứng cùng gánh — vì chính tôi chọn con đường khó hơn.

“Người mới nhất phòng” hoá ra vừa đúng nghĩa đen — người mới nhất trong team — vừa là người mang ý tưởng mới nhất, vừa là làn gió mới của đúng một buổi sáng. Ba cái đó chỉ xài được một lần. Xài xong, tôi cũng thành người phải giữ thứ mình vừa dựng lên.